Çölyak Testi Nasıl Yapılır? Teşhis Süreci ve Yöntemleri

Çölyak hastalığının teşhisi, genellikle bir dizi kan testi ve ardından kesin tanı için yapılan ince bağırsak biyopsisi ile gerçekleştirilir. Test sürecinin doğru sonuç vermesi için hastanın gluten tüketmeye devam ediyor olması kritiktir; çünkü glutensiz beslenme antikor seviyelerini düşürerek testi yanıltabilir.

Teşhis Süreci ve Test Yöntemleri

Çölyak testi süreci tipik olarak şu aşamalardan oluşur:

• Serolojik (Kan) Testleri: İlk aşama genellikle bağışıklık sisteminin glutene karşı ürettiği antikorların ölçülmesidir. En yaygın kullanılan testler şunlardır: Anti-tTG (Anti-doku Transglutaminaz): Çölyak teşhisinde ilk bakılan ve en güvenilir bulunan antikor testidir. EMA (Anti-Endomizyum): Genellikle tTG sonucunu doğrulamak için kullanılır ve çölyak için oldukça spesifiktir. Total IgA: Vücudun genel antikor seviyesini ölçer; çünkü IgA eksikliği olan kişilerde diğer testler yanlış negatif sonuç verebilir.
• Anti-tTG (Anti-doku Transglutaminaz): Çölyak teşhisinde ilk bakılan ve en güvenilir bulunan antikor testidir.
• EMA (Anti-Endomizyum): Genellikle tTG sonucunu doğrulamak için kullanılır ve çölyak için oldukça spesifiktir.
• Total IgA: Vücudun genel antikor seviyesini ölçer; çünkü IgA eksikliği olan kişilerde diğer testler yanlış negatif sonuç verebilir.
• İnce Bağırsak Biyopsisi: Kan testleri pozitif çıktığında kesin tanıyı koymak için yapılır. Gastroenterolog tarafından yapılan endoskopi sırasında ince bağırsaktan küçük bir parça (biyopsi) alınır. Bu örnek, bağırsaktaki villusların (emilimi sağlayan çıkıntılar) hasar görüp görmediğini belirlemek için mikroskop altında incelenir.
• Genetik Testler: Eğer kan testleri ve biyopsi sonuçları belirsizse, kişinin çölyak hastalığına yatkınlığını gösteren HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 genlerinin varlığına bakılabilir. Bu genlerin bulunmaması çölyak ihtimalini neredeyse tamamen ortadan kaldırır.
• Hızlı Tanı Kitleri (Evde Test): Eczanelerde satılan bazı parmak ucu kan testleri mevcuttur. Ancak bu kitler bir ön eleme niteliğindedir ve kesin tıbbi teşhis yerine geçmez; sonuç ne olursa olsun bir doktora danışılması önerilir.

• Anti-tTG (Anti-doku Transglutaminaz): Çölyak teşhisinde ilk bakılan ve en güvenilir bulunan antikor testidir.
• EMA (Anti-Endomizyum): Genellikle tTG sonucunu doğrulamak için kullanılır ve çölyak için oldukça spesifiktir.
• Total IgA: Vücudun genel antikor seviyesini ölçer; çünkü IgA eksikliği olan kişilerde diğer testler yanlış negatif sonuç verebilir.

Hangi bölüme gidilmeli? Belirtileriniz varsa teşhis ve yönlendirme için bir Gastroenteroloji uzmanına başvurmanız en sağlıklı yoldur.